Πως φυτρώνουν γρήγορα οι σπόροι…

H στιγμή που ο σπόρος ”ξυπνά” και δίνει το πρώτο του βλαστάρι είναι μία από τις πιο μαγικές εμπειρίες για κάθε κηπουρό. Ωστόσο , πολλές φορές η αναμονή είναι ανυπόφορη , καθώς κάποιοι σπόροι αργούν πολύ να φυτρώσουν. Και είναι απόλυτα λογικό να προσπαθούμε να βρούμε τρόπους να τους κάνουμε να φυτρώσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Σε αυτόν τον οδηγό θα ανακαλύψουμε όλους τους κρίσιμους παράγοντες που παίζουν ρόλο στην ταχύτητα βλάστησης των σπόρων καθώς επίσης και τους τρόπους για να την επιταχύνουμε.

Αρχικά πρέπει να καταλάβουμε ότι η ταχύτητα βλάστησης δεν είναι θέμα τύχης , αλλά αποτέλεσμα της κατανόησης των βασικών αναγκών του σπόρου. Για να μπορέσει ένας σπόρος να φυτρώσει γρήγορα πρέπει να του παρέχουμε τις κατάλληλες συνθήκες που χρειάζεται.

Πως φυτρώνουν γρήγορα οι σπόροι;

Οι κυριότεροι παράγοντες που παίζουν ρόλο στην ταχύτητα βλάστησης των σπόρων είναι οι εξής:

1) Η ποιότητα του σπόρου

Αρχικά ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες στην ταχύτητα βλάστησης των σπόρων είναι η φρεσκάδα τους. Οι σπόροι έχουν ημερομηνία λήξης και όσο περνάνε τα χρόνια το ποσοστό βλάστησής τους μειώνεται. Κάθε είδος σπόρου διατηρεί τη βλαστικότητά για συγκεκρινένο χρονικό διάστημα όπως μπορείς να δεις και στον παρακάτω πίνακα…

Είδος	Διατήρηση σπόρου σε χρόνια
Ντομάτα	4
Μελιτζάνα	4
Πιπεριά	2
Αγγούρι	5
Κολοκυθάκι	4
Καρπούζι	4
Πεπόνι	5
Λάχανο	4
Κουνουπίδι	4
Μπρόκολο	4
Αντίδι	4
Μαρούλι	5
Ραδίκι	5
Κρεμμύδια	2
Πράσο	2
Καρότο	3
Μαϊντανός	2
Σέλινο	3
Σελινόριζα	3
Γουλί	3
Παντζάρια	4
Ρέβα	4
Ραπανάκι	4
Αρακάς	3
Φασόλια ξερά	3
Φασόλια φρέσκα	3
Σέσκουλο	4
Σπανάκι	3
Μπάμια	3
Γλυκό καλαμπόκι	2

Για να φυτρώνουν οι σπόροι σου γρήγορα , φρόντισε να προμηθεύεσαι σπόρους οι οποίοι αναγράφουν στο φακελάκι την ημερομηνία λήξης τους (η ημερομηνία αυτή δε σημαίνει ότι οι σπόροι δε θα βλαστήσουν και τις επόμενες χρονιές , απλά το ποσοστό βλάστησης θα είναι μικρότερο όσο περνάει ο καιρός) ή να αναγράφεις την χρονιά που τους έκανες συλλογή αν κρατάς τους δικούς σου σπόρους!

Πως φυτρώνουν γρήγορα οι σπόροι;

2) Η θερμοκρασία

Η θερμοκρασία του περιβάλλοντος , αλλά του χώματος παίζει τον καθοριστικότερο παράγοντα στην ταχύτητα βλάστησης των σπόρων. Κάθε είδος σπόρου φυτρώνει σε ένα συγκεκριμένο εύρος θερμοκρασιών. Στον παρακάτω πίνακα μπορείς να δεις σε πόσες μέρες φυτρώνουν οι κυριότεροι σπόροι που καλλιεργούμε όταν τους έχουμε σε ιδανικές θερμοκρασίες. Επίσης μπορείς να δεις και την ελάχιστη θερμοκρασία που χρειάζονται για να φυτρώσουν.

Είδος	Ελάχ. °C	Άριστη °C	Ημέρες*
Τομάτα	10	16-29	6
Μελιτζάνα	16	24-29	6
Πιπεριά	16	18-29	8
Αγγούρι	16	24-35	3
Κολοκύθι	16	21-35	4
Καρπούζι	16	21-35	4
Πεπόνι	16	24-32	4
Λάχανο	4	7-27	4
Κουνουπίδι	4	7-27	5
Μπρόκολο	4	29	4
Αντίδι	4	27	6
Μαρούλι	2	4-24	3
Ραδίκι	2	27	6
Κρεμμύδι	2	10-24	6
Πράσο	7	21	7
Άνηθος	4	7-27	6
Καρότο	4	7-27	6
Μαϊντανός	4	10-24	13
Σέλινο	4	16-21	7
Σελινόριζα	4	21	11
Ρόκα	2	15-22	6
Γογγύλι	4	27	4
Παντζάρι	4	10-27	4
Ρέβα	4	16-29	3
Ραπανάκι	4	7-29	4
Αρακάς	4	4-24	6
Μπιζέλι	4	18-24	7
Κουκιά	4	18-25	10
Φασόλι ξερό	16	18-24	6
Φασόλι Αναρ.	16	18-27	7
Φασόλι καθ.	16	18-27	7
Σέσκουλο	4	10-29	4
Σπανάκι	4	7-21	5
Μπάμια	16	21-35	6
Καλαμπόκι	10	16-35	3

Οι χρόνοι βλάστησης που βλέπεις στον πίνακα αντιστοιχούν στις ημέρες που κάνει ο σπόρος να φυτρώσει όταν βρίσκεται στις ιδανικές συνθήκες. Συνεπώς μην πανικοβάλλεσαι αν οι σπόροι σου αργήσουν να φυτρώσουν!

Αυτό που πρέπει να κάνεις για να φυτρώσουν οι σπόροι σου γρηγορότερα είναι να τους παρέχεις τη θερμοκρασία που χρειάζονται. Ένας εύκολος τρόπος για να το κάνεις αυτό είναι να τοποθετήσεις τα γλαστράκια σποράς πάνω σε ένα ηλεκτρικό υπόστρωμα για να διατηρείς το χώμα συνεχώς ζεστό και στην ίδια θερμοκρασία!

3) Η υγρασία

Για να βλαστήσει ένας σπόρος πρέπει να απορροφήσει μία συγκεκριμένη ποσότητα νερού. Είναι πολύ σημαντικό το χώμα να είναι συνεχώς υγρό κατά τη διαδικασία του φυτρώματος (όχι όμως εντελώς μουσκεμένο). Αν το χώμα στεγνώσει εντελώς είναι πολύ πιθανό να σταματήσει εντελώς η διαδικασία της βλάστησης , ενώ αν το χώμα είναι υπερβολικά βρεγμένο , μπορεί να σαπίσει.

Αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να επιλέξεις ένα πολύ ποιοτικό , ελαφρύ χώμα για σπόρους και να φροντίζεις να το διατηρείς υγρό ποτίζοντας κάθε 2-3 ημέρες.

Πως φυτρώνουν γρήγορα οι σπόροι;

Μία πολύ καλή πρακτική για να φυτρώσουν γρηγορότερα οι σπόροι σου είναι να να τους μουλιάζεις σε νερό μερικές ώρες πριν τους φυτέψεις στο χώμα. Με αυτό τον τρόπο σπάει ο λήθαργος των σπόρων και φυτρώνουν πολύ γρήγορα.

Μην τους αφήσεις πολλές ώρες μέσα σε νερό όμως γιατί θα έχεις τα αντίθετα αποτελέσματα. Για τους μικρούς σπόρους (ντομάτα , πιπεριά κ.α) 2-4 ώρες είναι αρκετές , ενώ για μεγάλους σπόρους (φασόλια-κουκιά κ.α) 8-12 ώρες!

Και ένα μυστικό: για να έχεις το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα , μούλιασε τους σπόρους μέσα σε νερό με υγρό εκχύλισμα φυκιών. Επιταχύνει τη διαδικασία και μειώνει σε τέραστιο βαθμό τα ποσοστά αποτυχίας φυτρώματος!

Πως φυτρώνουν γρήγορα οι σπόροι;

4) Το βάθος σποράς

Το βάθος σποράς παίζει καθοριστικό ρόλο στην ταχύτητα βλάστησης των σπόρων. Αν ο σπόρος φυτευτεί πολύ βαθιά ,η ενέργεια του βλαστού δε θα είναι αρκετή για να φτάσει στην επιφάνεια του χώματος , ενώ αν φυτευτεί εντελώς επιφανειακά το φως δε θα του επιτρέψει να βλαστήσει (καθώς η πλειοψηφία των σπόρων απαιτεί σκοτάδι για να φυτρώσει).

Ο ”χρυσός κανόνας” για όλους τους σπόρους είναι να φυτεύονται σε βάθος διπλάσιο της διαμέτρου τους. Για παράδειγμα , οι σπόροι πιπεριάς , ντομάτας και μελιτζάνας φυτεύονται περίπου σε 0,5εκ βάθος , ενώ οι σπόροι φασολιών σε 2-3εκ βάθος!

Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει όμως και η ποιότητα του χώματος. Για να φυτρώσουν γρήγορα οι σπόροι χρειάζονται ελαφρύ χώμα (συνήθως μίγμα τύρφη/περλίτη) με καλό αερισμό. Φρόντισε λοιπόν να επιλέξεις ένα βιολογικό φυτόχωμα ή ένα ποιοτικό χώμα για σπόρους.